Havacılık Personeli Akran Destek Programı "İletişim Ve Destek Becerileri" Atölyesi

Yanında Ol, Güven Ver, Yol Göster

Eğitimin Amacı

Bu eğitimin amacı, SHT-PSP kapsamında görev alacak akranların, destek arayan çalışma arkadaşlarıyla güvene dayalı, saygılı ve sınırları belirli bir iletişim kurabilmeleri için gerekli kişilerarası becerilerini geliştirmektir. Katılımcıların etkin dinleme, empatik iletişim, açık uçlu soru sorma, yargılamadan yaklaşma, duygulara alan açma, zor konuşmaları yönetme ve uygun yönlendirme becerilerini uygulamalı olarak geliştirmeleri hedeflenir.

Program; tıbbi tanı, psikoterapi, klinik değerlendirme veya uzman müdahalesi öğretmeyi amaçlamaz. Psikoloji, ruh sağlığı ilk yardımı, kırmızı çizgiler, KVKK, deontoloji ve hukuki yükümlülükler gibi uzmanlık konularının yerine geçmez; bu bilgilerin akran görüşmelerinde doğru iletişimle uygulanmasını destekler.

Eğitimden Beklenen Kazanımlar

• Güven, saygı ve gönüllülük temelinde akran destek ilişkisi kurmak

• Etkin dinleme, yansıtma, özetleme ve açık uçlu soru sorma tekniklerini kullanmak

• Duyguları yargılamadan karşılamak; empati ile onaylama arasındaki farkı gözetmek

• Aceleci tavsiye, sorgulama ve çözüm dayatmaktan kaçınmak

• Öfke, sessizlik, ağlama veya kararsızlık içeren görüşmelerde sakin ve kapsayıcı iletişimi sürdürmek

• Kendi varsayımlarını ve önyargılarını fark ederek öz farkındalık göstermek

• Akran rolünün sınırlarını korumak ve gerektiğinde uzman desteğine geçişi uygun biçimde ele almak

• Görüşmeyi kişinin özerkliğini gözeterek kapatmak; takip adımlarını netleştirmek

• Ekip içinde iş birliği, karşılıklı destek ve yapıcı geri bildirim becerilerini kullanmak

Eğitim Uygulama Yöntemi

Eğitim, yetişkin ve deneyimsel öğrenme ilkelerine dayalı, uygulama ağırlıklı bir atölye olarak tasarlanmıştır. Kısa bilgi aktarımlarının ardından beceriler örnek diyaloglar, rol canlandırmaları ve yapılandırılmış geri bildirimle çalışılır. Senaryolar kabin, kokpit, yer operasyonları, teknik bakım ve diğer havacılık birimlerinin iş bağlamına uyarlanabilir.

• Etkileşimli anlatım ve kolaylaştırılmış grup tartışmaları

• Etkin dinleme, empati ve soru sorma üzerine ikili egzersizler

• Akran destek görüşmelerine yönelik rol canlandırmaları ve senaryo çalışmaları

• Zor görüşme anları için iletişim provası ve alternatif ifade geliştirme

• Öz değerlendirme, yansıtma ve kişisel gelişim planı

• Gerçek başvuru sahiplerinin kimlik bilgileri veya hassas yaşam öyküleri kullanılmaz. Katılımcılar kişisel deneyimlerini paylaşmaya zorlanmaz; isterlerse rol canlandırmalarında gözlemci rolünü seçebilir. Yetkili koordinatör ve uzmanların belirlediği sınırlar esas alınır.

Eğitim Akışı

Güven İlişkisi ve Destekleyici İletişimin Temelleri

• Akran destek ilişkisinin iletişim çerçevesi  Akran desteğinin amacı; eşitler arası destek, gönüllülük, saygı ve güven. Akranın rolü ile yönetici, terapist veya danışman rolünün ayrıştırılması.

• Etkin dinleme ve empatik yaklaşım  Bölmeden dinleme, sessizliğe alan açma, yansıtma ve özetleme. Empatik ifadeler ve erken tavsiye vermekten kaçınma.

• Güçlü soru sorma ve konuşmayı kolaylaştırma  Açık uçlu, tarafsız sorular; takip ve netleştirme. Yönlendirici veya suçlayıcı sorulardan kaçınma; kişinin kendi ihtiyaçlarını ifade etmesine alan açma.

• Güven veren dil ve beden dili  Ses tonu, tempo, duruş, göz teması ve kişisel alan. Kültürel farklılıklara duyarlılık; yargılayıcı ifadeleri dönüştürme ve kısa görüşme uygulamaları.

Zor Görüşmeler, Sınırları Koruma ve Uygulama

• Zorlayıcı iletişim anlarını yönetmek  Yoğun duygu, öfke, ağlama, sessizlik veya kararsızlıkta sakin ve saygılı kalma. Gerilimi artırmayan ifadeler, tempo ayarlama ve ara verme seçenekleri.

• Tavsiye vermeden destek olmak  Çözüm dayatmak yerine ihtiyaçları keşfetme; seçenekleri netleştirme; karar hakkına saygı. Gerçekçi ve umut veren dil.

• Sınırları korumak ve uygun yönlendirme  Rol sınırını açıkça ifade etme; uzman desteğine geçişi damgalamadan konuşma. Gizlilik ve bildirim istisnalarında uzmanlarca belirlenmiş prosedürlere uygun iletişim.

• Akranlar arası iş birliği ve öz bakım  Ekip içinde güvenli bilgi paylaşımının sınırları; destek ve danışmanlık isteme; duygusal yükü fark etme, kişisel sınır koyma ve görev devri.

• Bütünleşik görüşme uygulaması ve geri bildirim  Başlangıç, keşif, destek ve kapanış aşamalarını içeren görüşme simülasyonu. İletişim becerilerinin gözlem listesiyle değerlendirilmesi ve bireysel gelişim hedefi oluşturma.

Değerlendirme ve Somut Çıktılar

• Etkin dinleme, empati, açık uçlu soru sorma ve özetleme becerilerine ilişkin uygulama gözlem formu

• Görüşme başlangıcı, sürdürme ve kapanış için örnek akış

• Zorlayıcı anlarda kullanılabilecek destekleyici ifade örnekleri

• Rol sınırını ve uzman desteğine yönlendirmeyi açıklayan örnek iletişim cümleleri

• Kişisel beceri gelişim hedefi ve uygulama planı

• Değerlendirme; rol canlandırmalarında gözlenen iletişim davranışları, öz değerlendirme ve yapılandırılmış akran geri bildirimiyle yapılır.

• Bu eğitim tek başına akran destek görevlendirmesi veya klinik yeterlilik belgesi yerine geçmez.

SHT-PSP Uzmanlık Eğitimleriyle İlişkisi

Program, talimatta belirtilen uzmanlık gerektiren içerikleri yeniden öğretmek yerine, akranların bu bilgileri destek görüşmelerinde doğru iletişimle hayata geçirmesine odaklanır. Deontoloji, KVKK, rol sınırları, havacılık psikolojisi, ruh sağlığı ilk yardımı, acil yönlendirme, gizlilik istisnaları, suistimal endişeleri, zor vakalar, organizasyonel destek ve yasal sorumluluklar konularında yetkili uzmanlarca verilen eğitimleri tamamlayıcı niteliktedir. Bu başlıklardaki karar ve müdahalelerde talimat, kurum prosedürleri ve yetkili uzmanların yönlendirmeleri esas alınır.