YENİ ÇALIŞMA Pilotların Simülatör Kaygısı (Devam Ediyor) Perspektifimiz Havacılık operasyonları, yüksek standartlarla tanımlanmış olsa da performans çoğu zaman bu standartların kesiştiği gri alanlarda ortaya çıkar. Bu nedenle emniyeti: Statik bir prosedür seti değil Dinamik bir insan–sistem etkileşimi olarak ele alıyoruz. Bu çerçevede insan performansını: Sadece bireysel becerilerle değil Karar alma kalitesi, ekip etkileşimi ve durumsal uyum kapasitesiyle birlikte değerlendir

Sivil havacılık sektörü, uçuş emniyetinin her zaman birinci öncelik olduğu, hata payının bulunmadığı ve insan performansının en uç noktalarda test edildiği dinamik bir alandır. Kaptan Pilot ve Yardımcı Pilot başta olmak üzere tüm uçuş ekibi ile kabin memurları, yoğun uçuş programları, değişken nöbet saatleri, sabaha karşı yapılan uçuşlar ve zaman dilimi değişiklikleri gibi birçok zorlu faktörle her gün mücadele etmektedir. Havacılıkta yorgunluk, insan faktörleri (human factor

EASA tarafından hazırlanan ve John Franklin tarafından yazılan iki yazılık serinin ikincisi. Havacılıkta emniyetli bir operasyonun temelinde her zaman insan unsuru yer alır. Özellikle yoğun sezonlarda, uçuş görev süreleri ve dinlenme limitleri her zamankinden daha kritik bir hale gelir. Ancak göreve hazır olmak (fitness for duty), sadece "yeterince yorulmamış olmak" ile sınırlı değildir. Fiziksel sağlığımız, psikolojik iyi oluşumuz, üzerimizdeki stres ve dinlenme kalitemiz gi

EASA tarafından hazırlanan ve John Franklin tarafından yazılan iki yazılık serinin birincisi. Havacılıkta yoğun sezonların baskısı bazen hiç bitmeyecekmiş gibi hissedilebilir. Havalimanlarındaki yoğunluk, hava sahası kısıtlamaları, aniden bastıran fırtınalar, gecikmeli gelen uçaklar ve koşturmacalı dönüş süreçleri operasyonlarımızın her gün karşılaştığı olağan zorluklardır. Bu yoğun temponun getirdiği en büyük emniyet risklerinden biri ise şüphesiz yorgunluktur. Ancak yorgunl

Bu yazı dizisi Norman MacLeod'un Linkedin Platformunda yazılı ve video paylaşımları ve kitaplarından derlenerek hazırlanmıştır. Havacılık sektörü, emniyet standartlarını en üst düzeyde tutmak amacıyla yıllardır prosedürleri, kontrol listelerini ve gözlemlenebilir davranış kalıplarını geliştirmek için durmaksızın çalışıyor. Ancak her geçen gün karmaşıklaşan uçuş operasyonları ve değişen teknoloji, bizleri insan faktörü (human factors) ve uçuş eğitimi konularında daha derin, da

Bir kabin memurunun evinde, arka planda günlük işlerini yaparken veya yatağında pijamalarıyla otururken Zoom ekranı üzerinden "katılımcı" olarak göründüğü bir CRM (Ekip Kaynak Yönetimi) eğitimi, uçuş sırasında yaşanacak gerçek bir acil durumda ne kadar hayat kurtarabilir? Pandemi dönemiyle birlikte hayatımıza giren uzaktan eğitimler, havacılıkta uzun süredir halının altına süpürülen büyük bir gerçeği gün yüzüne çıkardı. Halldale Group tarafından yayınlanan Inside Aviation pro

Havacılık endüstrisi, kurulduğu ilk günden bu yana emniyet standartlarını en üst düzeyde tutmak amacıyla sürekli bir dönüşüm ve gelişim içerisindedir. Bu dönüşümlerden son yıllarda en çok ses getireni, pilot eğitim felsefesinde yaşanan köklü değişimdir. Geleneksel olarak uçuş saatlerini doldurmaya, belirli görevlerin tamamlanmasına veya tekil teknik egzersizlerin başarıyla icra edilmesine dayanan eğitim modelleri, yerini artık çok daha dinamik ve bütünsel bir yaklaşıma bırakm

Duygusal zekâ, en temel ifadeyle kişinin kendi duygularını ve başkalarının duygularını tanıma, anlama ve bu duyguları etkili bir biçimde yönetebilme kapasitesidir. Literatürde Dr. Daniel Goleman’ın çalışmalarıyla öne çıkan bu kavram dört ana bileşenden oluşur: Öz Bilinç (kendi duygusal durumunun ve etkilerinin farkında olma), Öz Yönetim (duyguları, dürtüleri ve içsel kaynakları kontrol edebilme), Sosyal Bilinç (empati ve çevresel dinamikleri anlama) İlişki Yönetimi (başkaları

Hava Aracı Bakım Teknisyenleri İçin Duygusal Zekâ, Uçuş Emniyetinde Görünmeyen Güç: Öz Bilinç Duygusal zekâ, en temel tanımıyla bireylerin kendi duygularını ve başkalarının duygularını tanıma, anlama ve bu duyguları etkili bir biçimde yönetebilme kapasitesidir. Harvard Üniversitesi'nden Peter Salovey ve John Mayer gibi akademisyenlerin temellerini attığı, ardından Dr. Daniel Goleman’ın çalışmalarıyla popülerlik kazanan bu kavram, dört temel bileşenden oluşur: Öz Bilinç (Self-

Modern havacılık endüstrisi, teknolojik karmaşıklığın ve operasyonel risklerin en üst düzeyde olduğu, hataya yer olmayan devasa bir sistemdir. Havacılık tarihinde uçuş emniyeti standartlarının yükseltilmesi başlangıçta yalnızca mekanik sistemlerin ve uçak tasarımlarının iyileştirilmesine odaklansa da, günümüzde emniyetin merkezinde "insan faktörü" yer almaktadır. İstatistiksel veriler ve kaza raporları, küresel çaptaki havacılık kazalarının yaklaşık %80'inin doğrudan veya dol

Havacılık endüstrisi, teknolojik karmaşıklığın ve operasyonel risklerin en üst düzeyde olduğu sektörlerin başında gelmektedir. Modern havacılık tarihinde emniyet standartlarının yükseltilmesi, başlangıçta mekanik sistemlerin iyileştirilmesine odaklansa da, günümüzde odak noktası "insan faktörü" (human factors) üzerine kaymıştır. İstatistiksel veriler, küresel havacılık kazalarının yaklaşık %80'inin doğrudan veya dolaylı olarak insan hatasından kaynaklandığını ortaya koymaktad

Gökyüzünde işler yolunda görünürken, göstergeler normal değerleri işaret ederken ve otopilot devredeyken kokpitteki sessizlik huzur vericidir. Ancak aynı sessizlik, karar alma süreçlerinde veya operasyonel bir planlamanın tam ortasında yaşanıyorsa, bu huzurun değil, yaklaşan bir tehlikenin habercisi olabilir. Liderlik yolculuğunda, özellikle havacılık gibi hata payının sıfıra yakın olduğu bir sektörde, pek çok yöneticinin veya kaptanın duymaktan kaçındığı, yüzleşmek istemediğ

Her insan, hayat adı verilen bu uzun uçuşta kendi zihninin kaptan pilotudur. Ancak kokpitte hiçbir zaman yalnız değiliz. Otonom sinir sistemimiz; tüm yaşanmışlıkları, travmaları ve stresleri titizlikle kaydeden sadık bir yardımcı pilot gibi sürekli yanımızdadır. Hayatın fırtınalı dönemlerinde, türbülansın şiddetli olduğu anlarda bu yardımcı pilot, bizi korumak adına uçuş kontrolünü tamamen ele alır. Tehlikeyi sezdiği an alarmları çaldırır, motorları tam güce getirir ve bizi h

Havacılıkta bazı riskler alarm vermez, ışık yakmaz, ses çıkarmaz. Yorgunluk da bunlardan biridir. Bir pilot genellikle “Artık güvenli şekilde görev yapamayacak kadar yorgunum” noktasına bir anda gelmez. Süreç çok daha sessiz ilerler. Önce tepki süresi biraz uzar, sonra dikkat dağılır, önemli bir çağrı veya gösterge gözden kaçabilir, karar verme süreci yavaşlayabilir. Tehlike de tam burada başlar; çünkü kişi çoğu zaman kendi performansındaki düşüşü fark etmekte zorlanır. Yorgu

Havacılık endüstrisi, operasyonel emniyet standartlarının dünyada en üst düzeyde uygulandığı ve sürekli gelişim felsefesiyle kendini yenileyen bir sektördür. Ancak kokpit içinde ya da uçuş destek operasyonlarında yeni bir emniyet prosedürünü, güncellenmiş bir kontrol listesini veya yeni bir Ekip Kaynak Yönetimi (CRM) prensibini hayata geçirmek her zaman planlandığı kadar kolay olmamaktadır. Birçok kurumsal değişim programının başarısızlıkla sonuçlanması, ekiplerin tembelliğin

Havacılık, günümüzde sahip olduğu ileri teknoloji ve insan faktörünün kusursuz uyumu sayesinde şüphesiz en emniyetli ulaşım yöntemidir. Uçuş operasyonlarında karşılaşılan teknik ve operasyonel zorluklar, sistemin ve ekiplerin ne kadar sağlam bir eğitimden geçtiğini bizlere gösteren eşsiz birer tecrübe kaynağıdır. Yakın zamanda basına yansıyan British Airways'e ait BA919 sefer sayılı uçuşta yaşananlar, uçuş emniyetinin sağlanmasında insan zekasının, hızlı karar alma yetisinin,

Havacılık sektörü, sürekli gelişen teknolojiler ve değişen eğitim ihtiyaçları ile birlikte sürekli bir dönüşüm içerisindedir. Bu dönüşümün en önemli ayaklarından birini ise pilot eğitimlerinde kullanılan uçuş simülasyon cihazları oluşturmaktadır. Avrupa Birliği Havacılık Emniyeti Ajansı (EASA), havacılık eğitiminde emniyet standartlarını en üst düzeye çıkarırken aynı zamanda yenilikçiliğe kapı aralayan vizyoner bir adım atmıştır. 21 Temmuz 2026 tarihinde yayımlanan ve Avrupa

Kaptan pilotluğa geçiş, yalnızca uçak tipine dair teknik bir lisans yükseltmesi değil; kokpit içindeki otorite, sorumluluk algısı ve ekip yönetim kültürünün günümüzde kökten değiştiği çok boyutlu bir liderlik sıçramasıdır. Modern havacılıkta kazaların ve olayların çok büyük bir kısmı teknik bilgi veya uçuş becerisi eksikliğinden ziyade; iletişim, liderlik, iş yükü yönetimi ve rasyonel karar verme gibi Teknik Olmayan Becerilerdeki (Non Technical Skills - NTS) insanî faktörlerd

İletişimin Nörokimyasal Gücü Judith E. Glaser ve Ross Tartell’in "Conversational Intelligence at Work" (İş Yerinde İletişimsel Zeka) adlı çalışması, iletişime dair geleneksel "bilgi paylaşımı" algısını kökten sarsmaktadır. Yazarların ana tezi, iletişimin sadece veri aktarımı değil; zihnimizin ve bedenimizin nörokimyasını anlık olarak değiştiren, nöronal bağlantıları yeniden yapılandıran dinamik bir güç olduğudur. İletişimsel Zeka (C-IQ), başkalarıyla bağlantı kurma, karmaşık

Öğretmekten Öğrenmeye Geçişin Felsefesi Havacılık dünyası; kesin kurallar, sıfır hata toleranslı standartlar, detaylı uçuş rotaları ve teknik dokümanlar üzerine inşa edilmiş devasa, karmaşık bir ekosistemdir. Ancak tüm bu kusursuz görünen sistemin temelinde, hayati bilginin bir nesilden diğerine doğru, eksiksiz ve anlaşılır bir şekilde aktarılmasını sağlayan eğitimciler yatar. Juliana Oliveira'nın makalesinin en başında yönelttiği o can alıcı soruyu düşünelim: "Sadece öğretme