1 – 3 Ekim 2026 tarihlerinde İstanbul’da düzenlenen 3. Uluslararası Havacılık ve Uzay Tıbbı Kongresi (3rd International Congress of Aerospace Medicine – ICAM 2026), havacılık tıbbı, insan faktörleri ve uçuş emniyeti alanında küresel ölçekte son derece kıymetli araştırmalara ev sahipliği yapıyor. Kongrede sunulan sözlü bildirilerin yanı sıra poster alanında sergilenen çalışmalar; pilot yorgunluğunun altında yatan psikososyal etkenlerden zihinsel sağlık odaklı akran desteği pro

5. Bölüm Gökyüzünde Sürdürülebilir Zindelik: Pilotlar İçin Uzun Vadeli Beyin Sağlığı, Nörolojik Dayanıklılık ve Yaşam Tarzı Yönetimi Birinci Bölüm: Pilot Zihni: Kokpitte Baskı Altında Dikkat ve Zihin Kontrolü Bir ticari uçuş görevi boyunca Kaptan Pilot ve Yardımcı Pilot; değişen meteorolojik koşulları analiz eder, karmaşık hava trafik kontrol talimatlarını işler, uçak sistemlerini izler ve yoğun zaman baskısı altında saliselerle ölçülen kritik kararlar alır. Tüm bu operasyone

Dördüncü Bölüm Alkol, Reçetesiz İlaçlar ve Pilot Bilişindeki İrtifa Kaybı Birinci Bölüm: Pilot Zihni: Kokpitte Baskı Altında Dikkat ve Zihin Kontrolü Uçuş emniyetinin en kırılgan ve en kritik halkası halen kokpitte oturan insan beynidir (Air Safety Institute, 2023). Bir uçuş görevi boyunca Kaptan Pilot ve Yardımcı Pilot; değişen meteorolojik şartları değerlendirir, karmaşık hava trafik kontrol talimatlarını işler, uçağın sistemlerini izler ve zaman baskısı altında saliselerle

UTED Dergi Eylül 2026 Sayısı Havacılık bakım sektörü, sıfır hata toleransı ve milimetrik hassasiyet üzerine kuruludur. Bir hava aracı bakım teknisyeninin (AMT) günlük mesaisi; karmaşık kablolama şemaları, tork değerleri, komponent değişimleri ve katı uluslararası emniyet standartlarıyla çevrilidir. Bu teknik ve yoğun ortamda, en kritik emniyet bariyerinin insan faktörü olduğu uzun yıllardır bilinmektedir. Nitekim EASA ve FAA gibi küresel otoritelerin insan faktörleri (human f

Üçüncü Bölüm Yaşlanan Pilot Beyni, Tecrübenin Gücü ve Bilişsel Performans Stratejileri Birinci Bölüm: Pilot Zihni: Kokpitte Baskı Altında Dikkat ve Zihin Kontrolü Gökyüzünde her gün binlerce uçuş, saatte yüzlerce kilometre hızla ve karmaşık otomasyon sistemleriyle icra edilir. Yetişkin insan beyni, olağanüstü nöroplastisite yeteneği ve öğrenme kapasitesi sayesinde bu karmaşık görevi yüksek emniyet standartlarında gerçekleştirmektedir. Ancak her canlı doku gibi insan beyni de

Havacılık sektörü, onlarca yıldır uçuş emniyetini artırmak amacıyla uçak sistemlerini, otonom teknolojileri ve standart işletim prosedürlerini (SOP) mükemmelleştirmeye odaklandı. Kokpitteki teknolojik evrim ve karmaşık otomasyon seviyesi göz önüne alındığında, uçuş emniyetinde bir sonraki büyük sıçramanın nereden geleceği sorusu haklı olarak akıllara gelmektedir. Cevap, uçağın kontrol panellerinde veya yazılımlarında değil; kokpitteki insan zihninin özünde yatmaktadır. Son dö

B. Dugger ve arkadaşlarının Amerikan pilotlarının özellik duygusal zekasını (trait EI) inceleyen bilimsel araştırmasını, Türkiye'de sivil havacılıkta aktif görev yapan ve üç farklı kuşaktan gelen Türk pilotlarımızla konuştum. Aynı verilerin, tamamen farklı kültürel ve mesleki geçmişlere sahip üç havacının zihninde nasıl karşılık bulduğunu doğrudan onların ağzından dinledim. İşte araştırmanın detaylarını tartıştığımızda verdikleri tepkiler ve değerlendirmeleri: Baby Boomer Kuş

Modern havacılık sektörü, emniyet standartlarını en üst seviyeye çıkarmak amacıyla onlarca yıldır insan faktörleri (human factors), Ekip Kaynak Yönetimi (CRM) ve Tehdit ve Hata Yönetimi (TEM) gibi disiplinlere muazzam yatırımlar yapmaktadır. Kokpit içerisindeki karar verme mekanizmaları, durum farkındalığı, liderlik ve iletişim süreçleri incelenirken genellikle pilotların teknik becerileri ve bilişsel kapasiteleri ön plana çıkarılır. Ancak, yüksek stres altındaki bir uçuş güv

Havacılık sektörü, özellikle pandemi sonrasında dünya çapında giderek büyüyen ve alarm veren bir uçak bakım teknisyeni ve mühendisi açığıyla karşı karşıyadır. Yolcu trafiğinin artması ve teknolojinin karmaşıklaşması, teknisyenlerin üzerindeki operasyonel baskıyı her geçen gün artırmaktadır. Ancak uzun yıllardır uygulanan Avrupa Havacılık Emniyeti Ajansı (EASA) düzenlemeleri ve mevcut eğitim müfredatları, ağırlıklı olarak teorik bilgi ölçümüne ve belirli çalışma saatlerinin ta

Ayça Mumkule Erşipal & Eray Beceren VERİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ DEVAM EDİYOR. Araştırmanın Amacı Bu araştırmanın temel amacı, havacılık sektöründe uygulanan mevcut Ekip Kaynak Yönetimi (CRM) eğitimlerinin pilotlar tarafından nasıl algılandığını ve bu eğitimlerin operasyonel etkinliklerini (çatışma çözümü, psikolojik güvenlik, iletişim) ne ölçüde karşıladığını değerlendirmektir. Ayrıca, kokpitteki iletişim engellerinin (sessiz kalma, olumsuz ton), bilgi yüklemesinin ve kişiler

Ayça Mumkule Erşipal & Eray Beceren Anahtar Eğitim Özet Bu çalışma, sivil havacılık alanında görev yapan akademisyenler, emekli pilotlar, psikologlar ve tabiplerden oluşan 23 kişilik bir paydaş grubunun, Ekip Kaynak Yönetimi (Crew Resource Management, CRM) eğitimlerinin mevcut durumu, psikolojik güvenlik ve duygusal zekânın bu eğitime dahil edilmesi ile gelecekteki eğitim içeriğine ilişkin görüşlerini nitel içerik analizi yöntemiyle incelemektedir. Yapılandırılmış açık uçlu s

Gözlerimizi gökyüzüne çevirdiğimizde, tonlarca ağırlıktaki devasa çelik gövdelerin yerçekimine meydan okuyarak bulutların üzerinde süzülmesine hayranlık duyarız. Modern havacılık; gelişmiş otopilot yazılımları, yedekli bilgisayar sistemleri ve kusursuz motor mühendisliği ile donatılmış tam bir teknoloji şölenidir. Ancak tüm bu karmaşık teknolojinin arkasında, sistemi ayakta tutan en kritik, en dinamik bileşen yer alır: İnsan faktörü. Havacılıkta emniyet, yalnızca metal yorgun

UTED International, Issue - 5 In our previous article, we explored the foundational concept of psychological safety among Aircraft Maintenance Technicians (AMTs), defining it as a team’s shared belief in interpersonal risk-taking without negative consequences. We highlighted how this belief enables transparent reporting of errors and fosters collaboration, crucial elements in the safety-critical world of aviation maintenance. Building on that understanding, this piece delves

Bu yazı dizisi Norman MacLeod'un Linkedin Platformunda yazılı ve video paylaşımları ve kitaplarından derlenerek hazırlanmıştır. Havacılık Eğitiminde Bilişsel Paradigmalar (İlk Yazı ve Diğer Bölümler) 5. BÖLÜM Sivil havacılık endüstrisi, uçuş emniyetini artırmak amacıyla son yıllarda devrim niteliğinde adımlar atmış; geleneksel, süreye dayalı ve tekdüze manevra tekrarlarına odaklanan eğitim modellerini geride bırakarak Yetkinlik Odaklı Eğitim ve Değerlendirme (CBTA) ile Kanıta

Bu yazı dizisi Norman MacLeod'un Linkedin Platformunda yazılı ve video paylaşımları ve kitaplarından derlenerek hazırlanmıştır. Havacılık Eğitiminde Bilişsel Paradigmalar (İlk Yazı ve Diğer Bölümler) 4. Bölüm Gelişmiş otopilot sistemleri ve her türlü arızayı saniyeler içinde teşhis edebilen ekranlar sayesinde uçuşun tamamen kontrol altında olduğu varsayılır. Ancak işler beklenmedik bir şekilde sarpa sardığında ve kokpitte alarmlar çalmaya başladığında, bu teknolojik kalenin i

Bu yazı dizisi Norman MacLeod'un Linkedin Platformunda yazılı ve video paylaşımları ve kitaplarından derlenerek hazırlanmıştır. Havacılık Eğitiminde Bilişsel Paradigmalar (İlk Yazı ve Diğer Bölümler) 3. Bölüm Sivil havacılıkta Ekip Kaynak Yönetimi (CRM) eğitimlerinin başladığı ilk günlerden bu yana iletişim konusu her zaman eğitimlerin en popüler ve üzerinde en çok durulan başlıklarından biri olmuştur. Ancak, kokpit içi iletişimi ele alırken genellikle onu mekanik ve basitleş

Havacılık emniyeti; sadece eğitim katılım formlarının doldurulması, kontrol listelerinin tamamlanması veya ezberlenmiş prosedürlerin harfiyen uygulanmasıyla garanti altına alınamaz. Bir pilot, eğitimdeki her görevi kusursuzca tamamlamış olsa dahi, gerçek uçuş hattında (line) aniden gelişen ve "senaryoda yazmayan" beklenmedik bir acil durumu yönetebilecek yetkinliğe sahip olmayabilir. Dr. Tabassum Bashir tarafından başlatılan ve sektörün önde gelen eğitim uzmanlarını bir araya

Havacılık endüstrisinde Yetkinlik Tabanlı Eğitim ve Değerlendirme (CBTA) kavramı her geçen gün daha fazla gündeme geliyor. Ancak kritik soru şu: CBTA, sadece yasal bir zorunluluğu yerine getirmek (compliance) için doldurulan yeni bir "kutucuk işaretleme" süreci mi, yoksa kokpitte gerçek bir operasyonel performans ve dayanıklılık inşa etmenin anahtarı mı? Sektör uzmanlarının katıldığı bir LinkedIn tartışması, CBTA’nın kurallara uyum sağlamanın ötesine geçerek pilotların kariye

Bu yazı dizisi Norman MacLeod'un Linkedin Platformunda yazılı ve video paylaşımları ve kitaplarından derlenerek hazırlanmıştır. Havacılık Eğitiminde Bilişsel Paradigmalar (İlk Yazı ve Diğer Bölümler) Bölüm - 2 Havacılık sektörü, emniyet standartlarını her geçen gün daha yukarıya taşımak adına sürekli olarak yeni eğitim metodolojileri ve değerlendirme sistemleri geliştirmektedir. Sivil havacılık tarihi boyunca yaşanan kazalar, sistemik zafiyetler ve teknolojinin hızlı gelişimi

YENİ ÇALIŞMA Havayollarında Uygulanan Mevcut CRM Modellerinin Kısıtlılıkları ve Yenilikçi Yaklaşımlar (Devam Ediyor) Pilotların Simülatör Kaygısı (Devam Ediyor) Perspektifimiz Havacılık operasyonları, yüksek standartlarla tanımlanmış olsa da performans çoğu zaman bu standartların kesiştiği gri alanlarda ortaya çıkar. Bu nedenle emniyeti: Statik bir prosedür seti değil Dinamik bir insan–sistem etkileşimi olarak ele alıyoruz. Bu çerçevede insan performansını: Sadece bireysel be