EASA tarafından hazırlanan ve John Franklin tarafından yazılan iki yazılık serinin ikincisi. Havacılıkta emniyetli bir operasyonun temelinde her zaman insan unsuru yer alır. Özellikle yoğun sezonlarda, uçuş görev süreleri ve dinlenme limitleri her zamankinden daha kritik bir hale gelir. Ancak göreve hazır olmak (fitness for duty), sadece "yeterince yorulmamış olmak" ile sınırlı değildir. Fiziksel sağlığımız, psikolojik iyi oluşumuz, üzerimizdeki stres ve dinlenme kalitemiz gi

Bu yazı dizisi Norman MacLeod'un Linkedin Platformunda yazılı ve video paylaşımları ve kitaplarından derlenerek hazırlanmıştır. Havacılık sektörü, emniyet standartlarını en üst düzeyde tutmak amacıyla yıllardır prosedürleri, kontrol listelerini ve gözlemlenebilir davranış kalıplarını geliştirmek için durmaksızın çalışıyor. Ancak her geçen gün karmaşıklaşan uçuş operasyonları ve değişen teknoloji, bizleri insan faktörü (human factors) ve uçuş eğitimi konularında daha derin, da

Havacılık endüstrisi, kurulduğu ilk günden bu yana emniyet standartlarını en üst düzeyde tutmak amacıyla sürekli bir dönüşüm ve gelişim içerisindedir. Bu dönüşümlerden son yıllarda en çok ses getireni, pilot eğitim felsefesinde yaşanan köklü değişimdir. Geleneksel olarak uçuş saatlerini doldurmaya, belirli görevlerin tamamlanmasına veya tekil teknik egzersizlerin başarıyla icra edilmesine dayanan eğitim modelleri, yerini artık çok daha dinamik ve bütünsel bir yaklaşıma bırakm

Duygusal zekâ, en temel ifadeyle kişinin kendi duygularını ve başkalarının duygularını tanıma, anlama ve bu duyguları etkili bir biçimde yönetebilme kapasitesidir. Literatürde Dr. Daniel Goleman’ın çalışmalarıyla öne çıkan bu kavram dört ana bileşenden oluşur: Öz Bilinç (kendi duygusal durumunun ve etkilerinin farkında olma), Öz Yönetim (duyguları, dürtüleri ve içsel kaynakları kontrol edebilme), Sosyal Bilinç (empati ve çevresel dinamikleri anlama) İlişki Yönetimi (başkaları

Hava Aracı Bakım Teknisyenleri İçin Duygusal Zekâ, Uçuş Emniyetinde Görünmeyen Güç: Öz Bilinç Duygusal zekâ, en temel tanımıyla bireylerin kendi duygularını ve başkalarının duygularını tanıma, anlama ve bu duyguları etkili bir biçimde yönetebilme kapasitesidir. Harvard Üniversitesi'nden Peter Salovey ve John Mayer gibi akademisyenlerin temellerini attığı, ardından Dr. Daniel Goleman’ın çalışmalarıyla popülerlik kazanan bu kavram, dört temel bileşenden oluşur: Öz Bilinç (Self-

Gökyüzünde işler yolunda görünürken, göstergeler normal değerleri işaret ederken ve otopilot devredeyken kokpitteki sessizlik huzur vericidir. Ancak aynı sessizlik, karar alma süreçlerinde veya operasyonel bir planlamanın tam ortasında yaşanıyorsa, bu huzurun değil, yaklaşan bir tehlikenin habercisi olabilir. Liderlik yolculuğunda, özellikle havacılık gibi hata payının sıfıra yakın olduğu bir sektörde, pek çok yöneticinin veya kaptanın duymaktan kaçındığı, yüzleşmek istemediğ

Havacılık sektörü, sürekli gelişen teknolojiler ve değişen eğitim ihtiyaçları ile birlikte sürekli bir dönüşüm içerisindedir. Bu dönüşümün en önemli ayaklarından birini ise pilot eğitimlerinde kullanılan uçuş simülasyon cihazları oluşturmaktadır. Avrupa Birliği Havacılık Emniyeti Ajansı (EASA), havacılık eğitiminde emniyet standartlarını en üst düzeye çıkarırken aynı zamanda yenilikçiliğe kapı aralayan vizyoner bir adım atmıştır. 21 Temmuz 2026 tarihinde yayımlanan ve Avrupa

İletişimin Nörokimyasal Gücü Judith E. Glaser ve Ross Tartell’in "Conversational Intelligence at Work" (İş Yerinde İletişimsel Zeka) adlı çalışması, iletişime dair geleneksel "bilgi paylaşımı" algısını kökten sarsmaktadır. Yazarların ana tezi, iletişimin sadece veri aktarımı değil; zihnimizin ve bedenimizin nörokimyasını anlık olarak değiştiren, nöronal bağlantıları yeniden yapılandıran dinamik bir güç olduğudur. İletişimsel Zeka (C-IQ), başkalarıyla bağlantı kurma, karmaşık

Öğretmekten Öğrenmeye Geçişin Felsefesi Havacılık dünyası; kesin kurallar, sıfır hata toleranslı standartlar, detaylı uçuş rotaları ve teknik dokümanlar üzerine inşa edilmiş devasa, karmaşık bir ekosistemdir. Ancak tüm bu kusursuz görünen sistemin temelinde, hayati bilginin bir nesilden diğerine doğru, eksiksiz ve anlaşılır bir şekilde aktarılmasını sağlayan eğitimciler yatar. Juliana Oliveira'nın makalesinin en başında yönelttiği o can alıcı soruyu düşünelim: "Sadece öğretme

Günümüz havacılık sektöründe dinamikler ve operasyonel koşullar her an değişebilmektedir. Beklenmedik hava muhalefeti, teknik aksaklıklar veya idari düzenlemeler gibi kesintiler operasyonların akışını aniden bozabilir. Bu dinamik ortamda operasyonel dayanıklılık (resilience), havacılık işletmeleri için yalnızca rekabetçi bir avantaj değil, tüm operasyonların sürdürülebilirliği için kaçınılmaz bir zorunluluktur. Havacılıkta karşılaşılan kesintilerin ne zaman ve nasıl ortaya çı

Mario Pierobon tarafından 22 Haziran 2026 tarihinde Halldale Group'ta yayımlanan orijinal makale, havacılık eğitiminin son yirmi yılda geçirdiği evrimi ve Yetkinlik Odaklı Eğitim ve Değerlendirme (CBTA) modelinin sektördeki genişleyen rolünü yapıcı bir perspektifle ele almaktadır. Modern havacılığın ihtiyaçlarına cevap veren bu yaklaşım, uçuş ekiplerinden hava trafik kontrolörlerine, kabin ekibinden bakım personeline kadar tüm havacılık profesyonellerinin gelişimine yepyeni b

Rabin K. tarafından 23 Haziran 2024 tarihinde LinkedIn platformunda yayımlanan "Navigating Excellence: The ASK model and CBTA in Aviation" adlı makale, modern havacılık eğitimlerinde performansı en üst seviyeye çıkaracak vizyoner yaklaşımlara ışık tutmaktadır. Geleneksel eğitim yöntemlerinden Yetkinlik Odaklı Eğitim ve Değerlendirme (CBTA) modeline geçiş yapılan günümüzde, kokpit içindeki çoklu pilot ortamında ekip dinamiklerinin ne kadar geliştirici ve kritik olduğu bir kez

EASA & ALG Global Infrastructure Advisors tarafından hazırlanan Article 89 Report (2026) konusunda LinkedIn platformunda bazı değerlendirme paylaşmak isterim. Aviation Today'in Yorumu (Sektörel Medya ve Detaylı Analiz Perspektifi) Aviation Today dergisinin LinkedIn üzerinden yaptığı değerlendirme, EASA raporunun derinlerine inerek operasyonel baskıları, yorgunluğu ve raporlama kültüründeki yapısal bölünmeleri öne çıkarmaktadır. Bu yorumun öne çıkan noktaları şunlardır: Yorgun

Havacılık sektörü sürekli olarak geliştikçe, sektörel eğitim standartlarının da tutarlı, şeffaf ve emniyeti en merkeze alacak şekilde evrilmesi bir zorunluluk haline gelmektedir. Bu bağlamda, Kanıta Dayalı Eğitim (Evidence-Based Training - EBT) yaklaşımının havacılık eğitim programlarına kademeli olarak entegre edilmesi, hem eğitimlerin operasyonel uygunluğunu hem de uçuş emniyetini artırma potansiyeli sunan çok önemli bir fırsattır. Ancak Avrupa Kokpit Birliği (ECA) gibi yet

Havacılık sektörü, insanlığın en karmaşık, en büyüleyici ve hata payının en düşük olduğu endüstrilerden biridir. Binlerce metre yüksekte, yüzlerce insanın hayatını taşıyan devasa makineleri yönetmek, kusursuz bir teknik bilgi gerektirdiği kadar, derin bir insan yönetimi anlayışı da gerektirir. İşte tam da bu nedenle havacılık, liderlik kavramına dair modern iş dünyasına ve takım çalışmasına paha biçilmez dersler sunar. Bu derslerin en önemlilerinden biri, köklü bir zihniyet d

Havacılık sektörü her zaman dinamizmi, krizlere karşı adaptasyon yeteneği ve yüksek standartları ile bilinir. Ancak pandemi sonrası toparlanma süreci, havacılık endüstrisinin hem trafiğin iyileşme hızını hem de izne ayrılan veya işten çıkarılan personelin sektöre dönme istekliliğini büyük ölçüde hafife aldığını göstermiştir. 2022 yazında havalimanlarında ve havayolu operasyonlarında yaşanan kaosun tek sorumlusu olarak pandemiyi göstermek kolaya kaçmak olacaktır; zira pandemi

Havacılık endüstrisinde, sistemler ne kadar gelişmiş olursa olsun, operasyonların merkezinde her zaman insan yer alır. Bu nedenle, kaza ve olayların kök nedenlerini araştırırken insan faktörlerini (human factors) anlamak, havacılık emniyeti (safety) açısından kritik bir öneme sahiptir. Bu blog yazısında, 19 Mayıs 2025 tarihinde Singapur Changi Havalimanı'nda bir Boeing B737-800 uçağının karıştığı pist ihlali (runway incursion) olayını, Singapur Ulaştırma Emniyeti Soruşturma B

Sivil havacılık dünyasında meydana gelen kazalar nadiren tek bir hatadan kaynaklanır; onlar genellikle emniyet zincirindeki ardışık kırılmaların ve insan faktörleri (human factors) zafiyetlerinin bir sonucudur. 22 Mart 2026 tarihinde LaGuardia Havalimanı'nda (LGA) gerçekleşen trajik kaza, havacılık profesyonelleri için son derece önemli dersler barındırmaktadır. Air Canada Express 8646 sefer sayılı CRJ-900 tipi yolcu uçağı ile havalimanı kurtarma ve yangınla mücadele (ARFF) a

Havacılık tarihi, kuralların ve prosedürlerin insan zekâsı, yılmazlığı (resilience) ve duygusal çevikliği (emotional agility) ile birleştiği anlarda yazılan kahramanlık hikâyeleriyle doludur. 4 Kasım 2010 tarihinde, Singapur Changi Havalimanı'ndan Sidney'e doğru havalanan Qantas Havayolları'na ait 32 sefer sayılı (QF32) Airbus A380 uçağı, tam da böyle bir hikâyenin merkezinde yer alır. Uçakta 440 yolcu ve 29 mürettebat olmak üzere toplam 469 kişi bulunmaktaydı. Kalkıştan kısa

Bu yazı, Uluslararası Havayolu Pilotları Dernekleri Federasyonu (IFALPA) tarafından Nisan 2026 tarihinde yayımlanan "Pozitif Emniyet Kültürünü Geliştirme Stratejik Planı" (Strategic Plan to Develop Positive Safety Culture) adlı doküman esas alınarak sivil havacılık dünyasındaki tüm profesyoneller, karar alıcılar, otoriteler ve ön saflarda çalışan personelin dikkatine sunulmak üzere hazırlanmıştır. Emniyet Yönetiminde İnsan ve Kültür Faktörü Modern havacılık sistemleri her geç