Giriş: Bir Kumdan Kaleyi Yeniden İnşa Etmek Havacılık sektörü, emniyet standartlarını sürekli daha ileriye taşımak amacıyla insan faktörleri ve Ekip Kaynak Yönetimi (CRM) konularına milyarlarca dolarlık yatırım yapmakta, simülatör seanslarından sınıf içi seminerlere kadar geniş bir eğitim ağı işletmektedir. Buna karşın, havacılık psikolojisi ve insan performansı alanındaki deneyimli uzmanlar ile sektör profesyonelleri, mevcut CRM uygulamalarının operasyonel gerçeklikle ne kad

5. Bölüm Gökyüzünde Sürdürülebilir Zindelik: Pilotlar İçin Uzun Vadeli Beyin Sağlığı, Nörolojik Dayanıklılık ve Yaşam Tarzı Yönetimi Birinci Bölüm: Pilot Zihni: Kokpitte Baskı Altında Dikkat ve Zihin Kontrolü Bir ticari uçuş görevi boyunca Kaptan Pilot ve Yardımcı Pilot; değişen meteorolojik koşulları analiz eder, karmaşık hava trafik kontrol talimatlarını işler, uçak sistemlerini izler ve yoğun zaman baskısı altında saliselerle ölçülen kritik kararlar alır. Tüm bu operasyone

Pilotların karar alma, iletişim ve ekip çalışmasından şirketler ne öğrenebilir? Bir uçağın inişi sırasında her şeyin planlandığı gibi gitmesi elbette önemlidir. Ancak havacılığın asıl gücü, planın bozulduğu anda ortaya çıkar. Rüzgâr değişir, pist ıslanır, hız artar ya da bir sistem beklenmedik bir tepki verir. İyi eğitilmiş ekip, böyle bir durumda paniğe kapılmak yerine durumu hızla fark eder, birbirini uyarır, seçenekleri değerlendirir ve gerektiğinde planı değiştirir. İş dü

İkinci Bölüm Pilotlarda Hafıza Sistemleri ve Bilişsel Yükün Yönetimi Birinci Bölüm: Pilot Zihni: Kokpitte Baskı Altında Dikkat ve Zihin Kontrolü Pilotlar, yoğun zaman baskısı ve dinamik çevre koşulları altında hassas kararlar alarak uçuş emniyetini en üst düzeyde sağlarlar. İnsan faktörleri (Human Factors) ve havacılık psikolojisi araştırmaları, bu başarının arka planında beynin bilgiyi işleme, depolama ve doğru zamanda geri çağırma yeteneğinin yattığını göstermektedir. Bu ya

Giriş: Kokpitteki En Hassas İnsan Faktörü ve Bilişsel Mimari Havacılık tarihi incelendiğinde, ilk yıllarda uçuş emniyetini tehdit eden ana unsurun mekanik arızalar ve teknik yetersizlikler olduğu görülür. Ancak gelişen mühendislik, aviyonik sistemler ve yüksek otomasyon sayesinde mekanik güvenilirlik zirveye ulaşmış; buna paralel olarak kaza incelemelerinde ve havacılık psikolojisinde odak noktası doğrudan "insan faktörüne" (Human Factors) kaymıştır. Günümüz modern kokpitinde

Havacılıkta en gelişmiş otomasyon sistemlerine, ayrıntılı standart işletim prosedürlerine (SOP) ve kapsamlı eğitimlere sahip olsak da operasyonel emniyetin en kritik halkası halen insan unsurudur. Çoklu mürettebat ortamında (multicrew) uçuş yürütülürken, bir şeylerin yolunda gitmediğine dair hissettiğimiz o sessiz iç ses, kimi zaman hayat kurtarıcı bir uyarıya dönüşebilir. Stick and Glider platformunda yayımlanan "Don't be Afraid to Use Your CUS Words to Stay Safe" başlıklı m

Havacılık sektöründe uçuş emniyetini tehdit eden unsurlar incelendiğinde, sorunun sıklıkla teknik bir arızadan değil, kokpitteki iletişim kopukluklarından kaynaklandığı görülmektedir. Özellikle otorite hiyerarşisinin belirgin olduğu durumlarda, bir Yardımcı Pilotun Kaptan Pilotun kararlarını sorgulamaktan çekinmesi tarih boyunca trajik sonuçlar doğurmuştur. Bu durumun en bilinen örneği, 1977 yılında gerçekleşen ve havacılık tarihinin en büyük kazası olarak kayıtlara geçen Ten

B. Dugger ve arkadaşlarının Amerikan pilotlarının özellik duygusal zekasını (trait EI) inceleyen bilimsel araştırmasını, Türkiye'de sivil havacılıkta aktif görev yapan ve üç farklı kuşaktan gelen Türk pilotlarımızla konuştum. Aynı verilerin, tamamen farklı kültürel ve mesleki geçmişlere sahip üç havacının zihninde nasıl karşılık bulduğunu doğrudan onların ağzından dinledim. İşte araştırmanın detaylarını tartıştığımızda verdikleri tepkiler ve değerlendirmeleri: Baby Boomer Kuş

Modern havacılık sektörü, emniyet standartlarını en üst seviyeye çıkarmak amacıyla onlarca yıldır insan faktörleri (human factors), Ekip Kaynak Yönetimi (CRM) ve Tehdit ve Hata Yönetimi (TEM) gibi disiplinlere muazzam yatırımlar yapmaktadır. Kokpit içerisindeki karar verme mekanizmaları, durum farkındalığı, liderlik ve iletişim süreçleri incelenirken genellikle pilotların teknik becerileri ve bilişsel kapasiteleri ön plana çıkarılır. Ancak, yüksek stres altındaki bir uçuş güv

Ayça Mumkule Erşipal & Eray Beceren VERİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ DEVAM EDİYOR. Araştırmanın Amacı Bu araştırmanın temel amacı, havacılık sektöründe uygulanan mevcut Ekip Kaynak Yönetimi (CRM) eğitimlerinin pilotlar tarafından nasıl algılandığını ve bu eğitimlerin operasyonel etkinliklerini (çatışma çözümü, psikolojik güvenlik, iletişim) ne ölçüde karşıladığını değerlendirmektir. Ayrıca, kokpitteki iletişim engellerinin (sessiz kalma, olumsuz ton), bilgi yüklemesinin ve kişiler

Anahtar Eğitim olarak 2012 yılından bu yana havacılık sektörünün önde gelen şirketleriyle eğitim, danışmanlık, ölçme-değerlendirme (assessment) ve psikolojik danışmanlık alanlarında güçlü işbirliklerine imza atıyoruz. Kurulduğumuz günden beri temel uzmanlık alanlarımız olan duygusal zeka ve yetişkin eğitimi, bizi her zaman havacılığın kalbinde yer alan en kritik konulardan birine yönlendirdi: Ekip Kaynak Yönetimi (CRM). Yaptığımız her işte bize rehberlik eden güçlü bir pusula

Ayça Mumkule Erşipal & Eray Beceren Anahtar Eğitim Özet Bu çalışma, sivil havacılık alanında görev yapan akademisyenler, emekli pilotlar, psikologlar ve tabiplerden oluşan 23 kişilik bir paydaş grubunun, Ekip Kaynak Yönetimi (Crew Resource Management, CRM) eğitimlerinin mevcut durumu, psikolojik güvenlik ve duygusal zekânın bu eğitime dahil edilmesi ile gelecekteki eğitim içeriğine ilişkin görüşlerini nitel içerik analizi yöntemiyle incelemektedir. Yapılandırılmış açık uçlu s

Gözlerimizi gökyüzüne çevirdiğimizde, tonlarca ağırlıktaki devasa çelik gövdelerin yerçekimine meydan okuyarak bulutların üzerinde süzülmesine hayranlık duyarız. Modern havacılık; gelişmiş otopilot yazılımları, yedekli bilgisayar sistemleri ve kusursuz motor mühendisliği ile donatılmış tam bir teknoloji şölenidir. Ancak tüm bu karmaşık teknolojinin arkasında, sistemi ayakta tutan en kritik, en dinamik bileşen yer alır: İnsan faktörü. Havacılıkta emniyet, yalnızca metal yorgun

Bu yazı dizisi Norman MacLeod'un Linkedin Platformunda yazılı ve video paylaşımları ve kitaplarından derlenerek hazırlanmıştır. Havacılık Eğitiminde Bilişsel Paradigmalar (İlk Yazı ve Diğer Bölümler) 4. Bölüm Gelişmiş otopilot sistemleri ve her türlü arızayı saniyeler içinde teşhis edebilen ekranlar sayesinde uçuşun tamamen kontrol altında olduğu varsayılır. Ancak işler beklenmedik bir şekilde sarpa sardığında ve kokpitte alarmlar çalmaya başladığında, bu teknolojik kalenin i

Sivil havacılıkta uçuş emniyetini sağlamanın en kritik sütunlarından biri şüphesiz Ekip Kaynak Yönetimi (CRM) eğitimleridir. Kokpitteki Kaptan Pilot ve Yardımcı Pilot arasındaki iletişim kalitesini artırmak, Tehdit ve Hata Yönetimi (TEM) süreçlerini optimize etmek ve durumsal farkındalığı en üst düzeyde tutmak amacıyla tasarlanan bu eğitimler, uzun yıllardır havacılık sektörünün vazgeçilmez bir parçası haline gelmiştir. Ancak, onlarca yıllık uygulamaya ve milyarlarca dolarlık

Ticari havacılık, yüksek riskli endüstriler arasında dünyadaki en başarılı emniyet rekorlarından birine sahiptir. Mühendislik güvenilirliği, operasyonel standardizasyon, yedekli sistemler, Ekip Kaynak Yönetimi (CRM), Tehdit ve Hata Yönetimi (TEM) ve veri odaklı Emniyet Yönetim Sistemleri (SMS) gibi olgunlaşmış yapılar, gökyüzünü her geçen gün daha emniyetli hale getirmiştir. Havacılıkta insan faktörleri (human factors) disiplini, tarihsel süreçte iki temel tasarım odağı etraf

EASA tarafından hazırlanan ve John Franklin tarafından yazılan iki yazılık serinin ikincisi. Havacılıkta emniyetli bir operasyonun temelinde her zaman insan unsuru yer alır. Özellikle yoğun sezonlarda, uçuş görev süreleri ve dinlenme limitleri her zamankinden daha kritik bir hale gelir. Ancak göreve hazır olmak (fitness for duty), sadece "yeterince yorulmamış olmak" ile sınırlı değildir. Fiziksel sağlığımız, psikolojik iyi oluşumuz, üzerimizdeki stres ve dinlenme kalitemiz gi

Bu yazı dizisi Norman MacLeod'un Linkedin Platformunda yazılı ve video paylaşımları ve kitaplarından derlenerek hazırlanmıştır. Havacılık sektörü, emniyet standartlarını en üst düzeyde tutmak amacıyla yıllardır prosedürleri, kontrol listelerini ve gözlemlenebilir davranış kalıplarını geliştirmek için durmaksızın çalışıyor. Ancak her geçen gün karmaşıklaşan uçuş operasyonları ve değişen teknoloji, bizleri insan faktörü (human factors) ve uçuş eğitimi konularında daha derin, da

Ayça Mumkule Erşipal & Eray Beceren Anahtar Eğitim Özet Araştırmanın Amacı ve Kapsamı Bu çalışma, havacılık sektöründe uçuş emniyetini tehdit eden en büyük unsur haline gelen "insan faktörü" ve iletişim eksikliklerini incelemek; Türkiye’de görev yapan havayolu pilotlarının duygusal zekâ (EQ) profillerini haritalandırarak Ekip Kaynak Yönetimi (CRM) ve uçuş emniyeti üzerindeki etkilerini ortaya koymak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma, Türkiye’de faaliyet gösteren 7 fark

YENİ ÇALIŞMA Havayollarında Uygulanan Mevcut CRM Modellerinin Kısıtlılıkları ve Yenilikçi Yaklaşımlar (Devam Ediyor) Pilotların Simülatör Kaygısı (Devam Ediyor) Perspektifimiz Havacılık operasyonları, yüksek standartlarla tanımlanmış olsa da performans çoğu zaman bu standartların kesiştiği gri alanlarda ortaya çıkar. Bu nedenle emniyeti: Statik bir prosedür seti değil Dinamik bir insan–sistem etkileşimi olarak ele alıyoruz. Bu çerçevede insan performansını: Sadece bireysel be