1 – 3 Ekim 2026 tarihlerinde İstanbul’da düzenlenen 3. Uluslararası Havacılık ve Uzay Tıbbı Kongresi (3rd International Congress of Aerospace Medicine – ICAM 2026), havacılık tıbbı, insan faktörleri ve uçuş emniyeti alanında küresel ölçekte son derece kıymetli araştırmalara ev sahipliği yapıyor. Kongrede sunulan sözlü bildirilerin yanı sıra poster alanında sergilenen çalışmalar; pilot yorgunluğunun altında yatan psikososyal etkenlerden zihinsel sağlık odaklı akran desteği pro

5. Bölüm Gökyüzünde Sürdürülebilir Zindelik: Pilotlar İçin Uzun Vadeli Beyin Sağlığı, Nörolojik Dayanıklılık ve Yaşam Tarzı Yönetimi Birinci Bölüm: Pilot Zihni: Kokpitte Baskı Altında Dikkat ve Zihin Kontrolü Bir ticari uçuş görevi boyunca Kaptan Pilot ve Yardımcı Pilot; değişen meteorolojik koşulları analiz eder, karmaşık hava trafik kontrol talimatlarını işler, uçak sistemlerini izler ve yoğun zaman baskısı altında saliselerle ölçülen kritik kararlar alır. Tüm bu operasyone

Dördüncü Bölüm Alkol, Reçetesiz İlaçlar ve Pilot Bilişindeki İrtifa Kaybı Birinci Bölüm: Pilot Zihni: Kokpitte Baskı Altında Dikkat ve Zihin Kontrolü Uçuş emniyetinin en kırılgan ve en kritik halkası halen kokpitte oturan insan beynidir (Air Safety Institute, 2023). Bir uçuş görevi boyunca Kaptan Pilot ve Yardımcı Pilot; değişen meteorolojik şartları değerlendirir, karmaşık hava trafik kontrol talimatlarını işler, uçağın sistemlerini izler ve zaman baskısı altında saliselerle

UTED Dergi Eylül 2026 Sayısı Havacılık bakım sektörü, sıfır hata toleransı ve milimetrik hassasiyet üzerine kuruludur. Bir hava aracı bakım teknisyeninin (AMT) günlük mesaisi; karmaşık kablolama şemaları, tork değerleri, komponent değişimleri ve katı uluslararası emniyet standartlarıyla çevrilidir. Bu teknik ve yoğun ortamda, en kritik emniyet bariyerinin insan faktörü olduğu uzun yıllardır bilinmektedir. Nitekim EASA ve FAA gibi küresel otoritelerin insan faktörleri (human f

Üçüncü Bölüm Yaşlanan Pilot Beyni, Tecrübenin Gücü ve Bilişsel Performans Stratejileri Birinci Bölüm: Pilot Zihni: Kokpitte Baskı Altında Dikkat ve Zihin Kontrolü Gökyüzünde her gün binlerce uçuş, saatte yüzlerce kilometre hızla ve karmaşık otomasyon sistemleriyle icra edilir. Yetişkin insan beyni, olağanüstü nöroplastisite yeteneği ve öğrenme kapasitesi sayesinde bu karmaşık görevi yüksek emniyet standartlarında gerçekleştirmektedir. Ancak her canlı doku gibi insan beyni de

Gözlerimizi gökyüzüne çevirdiğimizde, tonlarca ağırlıktaki devasa çelik gövdelerin yerçekimine meydan okuyarak bulutların üzerinde süzülmesine hayranlık duyarız. Modern havacılık; gelişmiş otopilot yazılımları, yedekli bilgisayar sistemleri ve kusursuz motor mühendisliği ile donatılmış tam bir teknoloji şölenidir. Ancak tüm bu karmaşık teknolojinin arkasında, sistemi ayakta tutan en kritik, en dinamik bileşen yer alır: İnsan faktörü. Havacılıkta emniyet, yalnızca metal yorgun

Bu yazı dizisi Norman MacLeod'un Linkedin Platformunda yazılı ve video paylaşımları ve kitaplarından derlenerek hazırlanmıştır. Havacılık Eğitiminde Bilişsel Paradigmalar (İlk Yazı ve Diğer Bölümler) 3. Bölüm Sivil havacılıkta Ekip Kaynak Yönetimi (CRM) eğitimlerinin başladığı ilk günlerden bu yana iletişim konusu her zaman eğitimlerin en popüler ve üzerinde en çok durulan başlıklarından biri olmuştur. Ancak, kokpit içi iletişimi ele alırken genellikle onu mekanik ve basitleş

Bu yazı dizisi Norman MacLeod'un Linkedin Platformunda yazılı ve video paylaşımları ve kitaplarından derlenerek hazırlanmıştır. Havacılık Eğitiminde Bilişsel Paradigmalar (İlk Yazı ve Diğer Bölümler) Bölüm - 2 Havacılık sektörü, emniyet standartlarını her geçen gün daha yukarıya taşımak adına sürekli olarak yeni eğitim metodolojileri ve değerlendirme sistemleri geliştirmektedir. Sivil havacılık tarihi boyunca yaşanan kazalar, sistemik zafiyetler ve teknolojinin hızlı gelişimi

Programın Amacı Kurumsal şirketlerde "öğrenme" temel değerdir. Kurum içi eğitim faaliyetleri, bireylerin performansını arttırırken, kurumun gücünü de arttıracaktır. Eğitim faaliyetleri, kurumun kültürü, ortak değerleri ve yetkinlikleri hakkında daha fazla bilgi edinmenin yanında, istenilen sonuçları üretme yeteneğini de geliştirerek kurumun kapasitesini artırır. İç eğitmenler, öğrenme sürecinin en önemli parçasını oluşturur ve kurumun kültürünü, değerlerini ve mesleki b

Havacılık sektörü, son on yıldır kadın pilotların istihdam edilmesi, sektörde kalması ve kariyerlerinde yükselmesi için gerekli adımları belirlemeye odaklanmış durumdadır. Ancak tüm bu çabalara rağmen, kadın havayolu pilotlarının oranındaki artış oldukça yavaş seyretmekte ve yaklaşık yüzde 5 seviyesinde sabit kalmaktadır. Bu durağanlık, havacılık endüstrisinin bu alanda hâlâ ciddi taahhütlerde bulunması ve yatırımlar yapması gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır. Nitekim Ulus

Ticari havacılık, yüksek riskli endüstriler arasında dünyadaki en başarılı emniyet rekorlarından birine sahiptir. Mühendislik güvenilirliği, operasyonel standardizasyon, yedekli sistemler, Ekip Kaynak Yönetimi (CRM), Tehdit ve Hata Yönetimi (TEM) ve veri odaklı Emniyet Yönetim Sistemleri (SMS) gibi olgunlaşmış yapılar, gökyüzünü her geçen gün daha emniyetli hale getirmiştir. Havacılıkta insan faktörleri (human factors) disiplini, tarihsel süreçte iki temel tasarım odağı etraf

EASA tarafından hazırlanan ve John Franklin tarafından yazılan iki yazılık serinin ikincisi. Havacılıkta emniyetli bir operasyonun temelinde her zaman insan unsuru yer alır. Özellikle yoğun sezonlarda, uçuş görev süreleri ve dinlenme limitleri her zamankinden daha kritik bir hale gelir. Ancak göreve hazır olmak (fitness for duty), sadece "yeterince yorulmamış olmak" ile sınırlı değildir. Fiziksel sağlığımız, psikolojik iyi oluşumuz, üzerimizdeki stres ve dinlenme kalitemiz gi

Bu yazı dizisi Norman MacLeod'un Linkedin Platformunda yazılı ve video paylaşımları ve kitaplarından derlenerek hazırlanmıştır. Havacılık sektörü, emniyet standartlarını en üst düzeyde tutmak amacıyla yıllardır prosedürleri, kontrol listelerini ve gözlemlenebilir davranış kalıplarını geliştirmek için durmaksızın çalışıyor. Ancak her geçen gün karmaşıklaşan uçuş operasyonları ve değişen teknoloji, bizleri insan faktörü (human factors) ve uçuş eğitimi konularında daha derin, da

Havacılık endüstrisi, kurulduğu ilk günden bu yana emniyet standartlarını en üst düzeyde tutmak amacıyla sürekli bir dönüşüm ve gelişim içerisindedir. Bu dönüşümlerden son yıllarda en çok ses getireni, pilot eğitim felsefesinde yaşanan köklü değişimdir. Geleneksel olarak uçuş saatlerini doldurmaya, belirli görevlerin tamamlanmasına veya tekil teknik egzersizlerin başarıyla icra edilmesine dayanan eğitim modelleri, yerini artık çok daha dinamik ve bütünsel bir yaklaşıma bırakm

Gökyüzünde işler yolunda görünürken, göstergeler normal değerleri işaret ederken ve otopilot devredeyken kokpitteki sessizlik huzur vericidir. Ancak aynı sessizlik, karar alma süreçlerinde veya operasyonel bir planlamanın tam ortasında yaşanıyorsa, bu huzurun değil, yaklaşan bir tehlikenin habercisi olabilir. Liderlik yolculuğunda, özellikle havacılık gibi hata payının sıfıra yakın olduğu bir sektörde, pek çok yöneticinin veya kaptanın duymaktan kaçındığı, yüzleşmek istemediğ

YENİ ÇALIŞMA Havayollarında Uygulanan Mevcut CRM Modellerinin Kısıtlılıkları ve Yenilikçi Yaklaşımlar (Devam Ediyor) Pilotların Simülatör Kaygısı (Devam Ediyor) Perspektifimiz Havacılık operasyonları, yüksek standartlarla tanımlanmış olsa da performans çoğu zaman bu standartların kesiştiği gri alanlarda ortaya çıkar. Bu nedenle emniyeti: Statik bir prosedür seti değil Dinamik bir insan–sistem etkileşimi olarak ele alıyoruz. Bu çerçevede insan performansını: Sadece bireysel be

Kabin Amirliğine Zihinsel Hazırlık ve Liderlik Atölyesi “Kendini yönet, ekibi yönlendir, kabini güvenle yönet.” Amaç Kabin amirliği görevine geçişte ihtiyaç duyulan zihinsel hazırlık, liderlik ve ekip yönetimi becerilerini geliştirmek; stresli ve belirsiz durumlarda sakin kalabilen, doğru iletişim kuran, karar verebilen ve ekibine güven veren bir kabin amiri profili oluşturmak. Yöntem Atölye; kısa teorik aktarımlar, gerçek kabin operasyonlarından örnekler, vaka analizleri, ro

Pilotlar İçin Zihinsel Hazırlık ve Non-Technical Skills Amaç Kaptan Adaylığı sürecindeki pilotların uçuş öncesi ve uçuş sırasında zihinsel hazırlık, iletişim, stres yönetimi, problem çözme, liderlik ve takım çalışması becerilerini geliştirmek; farkındalık ve zihinsel dayanıklılığı güçlendirerek güvenli uçuş kültürüne katkı sağlamak. Yöntem Eğitim; kısa teorik aktarımlar, vaka analizleri, bireysel ve grup çalışmaları, senaryo/role-play uygulamaları ve uçuş operasyonlarından ör

Eğitimin Amacı Bu eğitimin amacı, sivil havacılık ve havayolu şirketlerinde eğitim sonuçlarının sistematik, tutarlı ve kanıta dayalı biçimde ölçülmesine yönelik bilgi ve becerileri geliştirmektir. Katılımcıların Donald Kirkpatrick’in dört düzeyli değerlendirme yaklaşımını ve Yetkinlik Temelli Eğitim ve Değerlendirme (Competency-Based Training and Assessment – CBTA) ilkelerini kullanarak eğitim hedefleriyle uyumlu ölçme araçları tasarlamaları; yetkinlikleri uygulamalı, sözlü v

🎯 Eğitimin Amacı Bu eğitimin temel amacı; aktif olarak görev yapan CRM eğitmenlerinin pedagojik ve psikolojik yaklaşımlarını güncelleyerek, kokpit ve kabin ekiplerine verecekleri eğitimlerin verimliliğini artırmaktır. Programın sonunda katılımcıların: Duygusal Zekâ (EQ) prensiplerini kriz anı yönetimine entegre edebilmeleri, Ekipler içinde hataların ve endişelerin rahatça konuşulabildiği bir Psikolojik Güvenlik iklimi yaratabilmeleri, Beklenmedik durumlar karşısında toparlan